Türkiye’de Pamuk ve Tekstil Sektörü Ne Durumda?

Pamuğun ve işlenmesinin kökleri, medeniyetin beşiği denen Anadolu’ya dayanmaz. İlk izlerine Hindistan’da rastlanan pamuğun Türkiye ekonomisinde önemli bir yer tutar hale gelmesi ve önemli ihracat ürünlerimizden biri olması, uzun bir çaba gerektirmiştir.

Bu çabaların yoğunlaştığı ve tekstilin değerinin anlaşıldığı yıllar, kuşkusuz Cumhuriyet’in başlangıç yıllarıyla çakışmaktadır. ‘’İlmek ilmek işlenen’’ uluslararası politikalar gerekmiş, ardından Sovyetler Birliği ortaklığıyla, 5 Yıllık Kalkınma Planları çerçevesinde kurulan Nazilli Basma Fabrikası(1), Kayseri Dokuma Fabrikası(2) gibi fabrikalar, Türkiye’de tekstilin bel kemiğini oluşturmuştur. Peki, ne işe yaradılar?

Küresel Tekstil Ürünleri Pazarında Türkiye

Dünya’da yıllık olarak hangi ülkenin ne kadar tekstil ürünü ürettiği, bu ürünleri hangi ülkelere sattığıyla ilgili düzenli olarak rapor yayınlayan bir kuruluş bulmak zor, farklı büyük ve güvenilir kuruluşlardan, son birkaç yılki tekstil ihracatları hakkındaki verilerden yapılacak bir derleme bile, Türkiye’nin Dünya tekstil pazarındaki yeri hakkında önemli bir fikir sahibi olmamızı sağlayacaktır.

Dünya Ticaret Örgütü’nün 2019’daki raporlarına göre Türkiye, yılın en çok tekstil ürünü ihraç eden 5. Ülkesiydi(3). 2020’deki raporunda ise Türkiye, 4. sıradaydı(4). Önemli bir veri şirketi olan, Almanya kökenli Statista’ya göre 2021’de Türkiye, dördüncülüğünü korudu(5). Statista’nın 7 Kasım 2022’de düzenlediği güncel verilerde, Türkiye dünya sıralamasında hala dördüncülüğünü korumaktadır ve küresel tekstil ihracatının %4.3’ünü oluşturur(6).

Fotoğraf: Anadolu Ajansı

Türkiye, Hangi Ülkelere İhracat Yapıyor?

2020’deTürkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) ve Uludağ İhracatçı Birlikleri kayıtlarından derlenen verilere göre Türkiye, 170’ten fazla ülkeye ihracat yapıyor. Dünya Bankası’na bağlı World Integrated Trade Solution’ın(Dünya Entegre Ticaret Çözümü) 2020 tarihli son tablosuna göre listedeki ilk 10 ülke ise şunlar;

1-Almanya

2- Birleşik Krallık

3-İspanya

4-ABD

5-Hollanda

6-İspanya

7- Fransa

8-Irak

9-Polonya

10-Rusya

Fotoğraf: Aysu Tekstil web sayfası

1

Nazilli Basma Fabrikası

2

Kayseri Sümerbank Mensucat (Dokuma) Fabrikası

3

https://www.wto.org/english/res_e/statis_e/wts2019_e/wts2019_e.pdf

4

WTO Reports World Textiles and Apparel Trade in 2020

5

https://www.statista.com/statistics/236397/value-of-the-leading-global-textile-exporters-by-country/

6

https://www.statista.com/topics/4844/textiles-and-clothing-industry-in-turkey/#topicOverview

7

https://www.indyturk.com/node/256861/ekonomi%CC%87/t%C3%BCrk-tekstili-170ten-fazla-%C3%BClkeye-ihra%C3%A7-ediliyor

8

https://wits.worldbank.org/CountryProfile/en/Country/TUR/Year/LTST/TradeFlow/Export/Partner/by-country/Product/50-63_TextCloth